Selecteer een pagina

Fibromyalgie: Lichaam en geest

Door: Mevr. Dr. Henriët van Middeldorp, gezondheidspsycholoog op de afdeling
Klinische en Gezondheidspsychologie Universiteit Utrecht.
En door: de heer Prof. Dr. Rinie Geenen, Hoogleraar psychoreumatologie,
afdeling Klinische en Gezondheidspsychologie
Universiteit utrecht & afdeling Reumatologie en Klinische Immunologie,
Universitair Medisch Centrum Utrecht.

Hersenen

Een groot deel van de pijnwaarneming zit “tussen de oren”,
want daar bevinden zich de hersenen.
Met nieuwe technieken zoals magnetische resonantie (MRI) is in de hersenen
van mensen met fibromyalgie gekeken.
Er worden dan afwijkingen gevonden in de gebieden die te maken
hebben met pijnwaarneming.
Ook wordt vastgesteld dat sommige mensen met fibromyalgie minder grijze stof
hebben in bepaalde gebieden van de hersenen.
Dat afwijkingen in de hersenen worden gevonden is voor sommige mensen een ‘bewijs’
dat er echt iets mis is in fibromyalgie.
De afwijkingen worden echter niet bij iedereen en onder alle omstandigheden gevonden.
Onduidelijk is ook of deze hersenafwijkingen de oorzaak
of het gevolg zijn van chronische pijn. Hoopvol is dat zowel activiteit in de hersenen als
omvang van grijze stof beïnvloed kunnen worden.
De kunst is om dat zo te doen dat de pijn minder wordt. Daarvoor moeten we nog
meer weten over de rol van het brein in de pijn.

Emoties en begrip

Symptomen van fibromyalgie zoals pijn en vermoeidheid zijn onzichtbaar.
Voor de buitenwereld lijkt er daarom soms niets aan de hand.
Bovendien kunnen dokters geen schade of ontstekingsproces vinden.
Dat kan ervoor zorgen dat mensen uit de omgeving (bijvoorbeeld familieleden of artsen)
onbegrip hebben voor fibromyalgie. samen met patiënten is onderzoek gedaan naar onbegrip.
Hieruit blijkt dat onbegrip zich op vele manieren uit: niet begrepen of serieus genomen worden,
niet geloofd worden, geen steun of hulp krijgen, betutteld worden of belerend worden toegesproken.
Uit een lopend onderzoek blijkt
dat men vooral onbegrip ervaart bij maatschappelijke instanties zoals het UWV en de bedrijfsarts.
Van de partner en artsen ontvangt men doorgaans meer begrip.
Onbegrip kan leiden tot somberheid en boosheid. We deden onderzoek in het dagelijks leven
van vrouwen met fibromyalgie en in een onderzoekslaboratorium.
Het onderzoek liet zien dat verdriet en boosheid pijn kunnen versterken.
Lichaamsreacties zorgen waarschijnlijk voor die versterking van pijn.
Het is belangrijk om onbegrip en negatieve emoties aan te pakken.
Met voorlichting kan worden geprobeerd om de omgeving meer
begrip te laten krijgen voor fibromyalgie.
Ook is het belangrijk dat mensen met fibromyalgie op een “gezonde”
manier omgaan met emoties en weerbaar zijn tegen onbegrip.

Medicatie

Een paracetamol helpt soms prima tegen de hoofdpijn.
Zelfs tegen sterke pijn na een operatie kan vaak nog redelijk goed worden bestreden.
Als men zoveel kan in pijnbestrijding, dan zou er eigenlijk toch ook
een goed medicijn tegen fibromyalgie ontwikkeld moeten kunnen worden.
Die wil is er wel.
Voor vrijwel elke stof in het lichaam die betrokken is bij pijnwaarneming,
is er wel een middel op de markt.
En al die middelen zijn bij fibromyalgie onderzocht. Helaas vond men
meestal kleine effecten.
Sommige medicijnen blijken tijdelijk te helpen bij sommige patiënten.
Een algemeen aanvaard bewezen
effectief geneesmiddel tegen fibromyalgie is niet beschikbaar.

Niet-medicamenteuze behandeling

Voor mensen met fibromyalgie zijn er behandelingen zonder medicijnen,
gericht op beweging, gedachten en gevoelens van mensen.
Deze behandelingen zijn niet voor mensen die geestelijk in de knoop zitten,
maar voor mensen die advies en hulp kunnen
gebruiken bij de omgang met de gevolgen van fibromyalgie.
Bewegen blijkt te helpen tegen pijn. Het is belangrijk om een plezierige
bewegingsactiviteit te kiezen zodat het is vol te houden.
Veel behandelingen richten zich ook op gedachten en gevoelens van mensen
met fibromyalgie. pijn die niet onder controle te
krijgen is heeft invloed op gedachten en gevoelens.
Je kunt er chagrijnig, verdrietig en hulploos van worden.
In cognitieve gedragstherapie wordt hulp geboden bij het veranderen
van negatieve gedachten en gedrag. Allerlei middelen kunnen daarvoor worden ingezet:
bewegingstherapie, ontspanningstherapie,
het vervangen van negatieve gedachten door positieve gedachten,
bevordering van een goede slaap, het aanleren van vaardigheden
om met de pijn en stress om te leren gaan, en het vinden van een goede balans tussen
inspanning en rust.
In Nijmegen zijn de effecten van zo’n behandeling onderzocht.
Er zijn goede resultaten gevonden.
Mensen kunnen zelf proberen om te gaan met fibromyalgie door plezierig te bewegen,
te werken aan hun kwaliteit van leven, haalbare doelen te stellen in het leven en door het
zichzelf toe te staan af en toe verdrietig te zijn.

Bron: Reumafonds.nl

Share This